• |
ide | kryesore

Disfatat në Ukrainë/ A janë vërtetë partnerë Rusia dhe Kina?

-Instant, Arkiva, F1, Planet

Ndërsa forcat ruse pësojnë një varg humbjesh mahnitëse në Ukrainë, Moska po luan mbështetjen e Pekinit për pushtimin e saj përpara një takimi kyç midis presidentit rus Vladimir Putin dhe udhëheqësit kinez Xi Jinping këtë javë.


Trupat ruse u detyruan të largohen nga qyteti strategjik i Izium, bastioni i tyre kryesor në Ukrainën verilindore, të shtunën pas një kundërofensive të shpejtë ukrainase.


Kjo ishte humbja më e rëndë e Moskës që nga tërheqja e saj nga Kievi në mars, dhe një shenjë se lufta mund të hyjë në një fazë të re. Gjatë javës së kaluar, forcat ukrainase kanë rimarrë më shumë se 3,000 kilometra katrorë territor, më shumë se sa kanë kapur forcat ruse në të gjitha operacionet e tyre që nga prilli.

Në Rusi, zyrtarë të lartë rusë dhe kinezë hapën rrugën për një takim të pritshëm midis Putinit dhe Xi në margjinat e një samiti rajonal në Uzbekistan, takimi i tyre i parë ballë për ballë që nga pushtimi rus në Ukrainë.

Dhe sipas Parlamentit rus, një udhëheqës i lartë kinez ka shprehur mbështetje të qartë për luftën e Rusisë kundër Ukrainës, pretendime që nuk janë përfshirë në deklaratën nga pala kineze dhe janë në kundërshtim me përpjekjet e mëparshme të Pekinit për të ruajtur një shtresë neutraliteti.

Të enjten dhe të premten, ligjvënësi më i lartë i Kinës Li Zhanshu, një aleat i ngushtë i Xi Jinpingut dhe lideri i rangut të tretë të Partisë Komuniste Kineze, u takua me Vyacheslav Volodin, kryetar i Dumës së Shtetit të Rusisë dhe ligjvënës të tjerë rusë në Moskë pasi mori pjesë në një takim ekonomik në qytetin lindor të Vladivostok.

Sipas një deklarate nga Duma ruse, Li siguroi anëtarët e saj se “Kina e kupton dhe e mbështet Rusinë për çështjet që përfaqësojnë interesat e saj jetike, veçanërisht për situatën në Ukrainë”. 

“Ne shohim se Shtetet e Bashkuara dhe aleatët e saj në NATO po zgjerojnë praninë e tyre pranë kufijve rusë, duke kërcënuar seriozisht sigurinë kombëtare dhe jetën e qytetarëve rusë. Ne e kuptojmë plotësisht domosdoshmërinë e të gjitha masave të marra nga Rusia që synojnë mbrojtjen e interesave të saj kryesore. Ne po ofrojmë ndihmën tonë”, citohet të ketë thënë Li.

“Për çështjen e Ukrainës, ne shohim se si ata e kanë vënë Rusinë në një situatë të pamundur. Dhe në këtë rast, Rusia bëri një zgjedhje të rëndësishme dhe u përgjigj me vendosmëri,” shtoi ai.

Pekini ka refuzuar me vendosmëri të dënojë pushtimin rus të Ukrainës, ose madje t’i referohet si një “luftë”. Në vend të kësaj, Kina ka hedhur vazhdimisht fajin për konfliktin mbi NATO-n dhe Shtetet e Bashkuara.

Por më parë, zyrtarët kinezë nuk e kanë miratuar publikisht “domosdoshmërinë” e pushtimit rus, ose kanë pranuar se Pekini “po ofronte ndihmë”.

Kjo gjuhë mbështetëse e qartë mungon në leximin kinez të takimeve. Në fakt, në versionin kinez, Li nuk citohet të ketë bërë fare referencë për Ukrainën.

Sipas agjencisë zyrtare të lajmeve Xinhua, Li shprehu gatishmërinë e Kinës për të “vazhduar të punojë me Rusinë për të mbështetur në mënyrë të vendosur njëri-tjetrin në çështjet që kanë të bëjnë me interesat thelbësore dhe shqetësimet kryesore të njëri-tjetrit”. 

Li kritikoi gjithashtu sanksionet kundër Rusisë, duke bërë thirrje për një bashkëpunim më të madh me Moskën për “luftën kundër ndërhyrjes së jashtme, sanksioneve dhe juridiksionit të gjatë”, sipas Xinhua.

Ndonëse nuk është e pazakontë që Kina të lërë jashtë përmbajtjen e takimeve të nivelit të lartë në leximet e saj zyrtare, mospërputhja e rëndësishme midis deklaratave të Pekinit dhe Moskës ka tërhequr vëmendjen e ekspertëve.

“Versioni rus shkoi shumë më tej se çdo version kinez. Nëse ata nuk e qartësonin këtë me Pekinin, kjo mund të zemëronte vërtet disa në Pekin,” shkroi Brian Hart, një bashkëpunëtor i Projektit të Fuqisë së Kinës në Qendrën për Studime Strategjike dhe Ndërkombëtare.

Lajm i keq për Kinën? 

Moska dhe Pekini janë shfaqur si partnerë më të ngushtë në vitet e fundit pasi të dy përballen me tensione me Perëndimin, me Xi dhe Putin që deklaruan se të dy vendet kishin një partneritet “pa kufij” disa javë përpara pushtimit rus të Ukrainës.

Por pengesat e fundit të Rusisë në Ukrainë mund të krijojnë një dilemë serioze për Kinën, vetëm disa javë përpara se Xi të pritet gjerësisht të sigurojë një mandat të tretë në pushtet në një takim kyç të Partisë Komuniste.

“Pekini nuk mund të ulet me qetësi dhe të shohë Rusinë të mundur në Ukrainë, sepse kjo do të çojë (në minimum) në një Rusi të dobësuar rëndë, e cila është një aleat më pak i dobishëm dhe më pak i aftë të shpërqendrojë Uashingtonin, dhe (në maksimum) mund të krijojë paqëndrueshmëri politike në Moskë”, shkroi në Twitter Hal Brands, profesor i çështjeve globale në Universitetin Johns Hopkins.

Në një ekstrem, shtoi Brands, paqëndrueshmëria politike në Moskë mund të krijojë paqëndrueshmëri brenda “partneritetit strategjik” në të cilin Xi ka investuar kaq shumë.

“Mund të vini bast se, ndërsa pozicioni i Rusisë përkeqësohet, Putini do të kërkojë rritje të mbështetjes kineze. Nëse Pekini nuk gjen një mënyrë për të ofruar një mbështetje të tillë, ne mund të shohim tendosje më të mëdha në partneritetin ruso-kinez më shpejt se sa e imagjinonin shumë analistë. “ shkroi ai.

Është e hapur për të pyetur se deri në çfarë mase Kina është e gatshme të mbështesë Rusinë me koston e interesave dhe objektivave të saj strategjikë. Deri më tani, Pekini nuk ka ofruar ndihmë të drejtpërdrejtë ushtarake ose financiare për Moskën që mund të shkaktojë sanksione nga Uashingtoni.

Disa ekspertë e shohin marrëdhënien në rritje midis Kinës dhe Rusisë si një marrëdhënie kryesisht pragmatike, bazuar në llogaritjet kosto-përfitim që mund të ndryshojnë lehtësisht.

“Marrëdhënia Kinë-Rusi nuk është një marrëdhënie e bazuar në ‘vlerat e përbashkëta’ ose një ndjenjë respekti/dashurie…Ajo bazohet kryesisht në interesa. Dhe interesat mund të ndryshojnë shpejt ndërsa dinamika ndryshon,” shkroi Hart, eksperti i CSIS.

“Kjo nuk do të thotë se marrëdhënia Kinë-Rusi është e dobët. Vetëm se nuk është domosdoshmërisht e qëndrueshme,” shtoi ai.

/CNN, përshtati në shqip ©LAPSI.AL 


1 Comment

Lini një Përgjigje

Adresa juaj email s’do të bëhet publike.