• |
ide | kryesore

Fati i profesioneve të lira në Kushtetuese, dilemat e vendimit të 25 qershorit

Lajme, Të fundit


Çfarë vendimi pritet të marrë Gjykata Kushtetuese në seancën e 25 qershorit? Opinionet e juristëve ndahen për vendimmarrje të favorshme, por edhe për mosshfuqizim të ligjit, të orientuar nga analiza e argumenteve të paraqitura nga palët mbrojtëse të politikës së re fiskale dhe vendimmarrjet e mëparshme të Kushtetueses pas vetingut.

Pritshmëritë e juristëve ndahen për vendimmarrje të favorshme dhe negative kundrejt padisë për profesionet e lira në seancën e ardhshme. Gjykata Kushtetuese pritet të japë konkluzionet përfundimtare më 25 qershor ndaj ankimeve për shfuqizimin e ligjit “Për tatimin mbi të ardhurat”.

Brenda pak muajve nga hyrja në fuqi e tij, ligji është paditur katër herë, pasi për deputetët e opozitës, kontabilistët dhe juristët, shkel parimin e barazisë mes tatimpaguesve dhe cenon sigurinë juridike.

Për juristin Aigest Milo, njëkohësisht edhe përfaqësues ligjor për padinë e Institutit të Kontabilistëve të Miratuar (IKM) dhe Institutit të Ekspertëve Kontabël të Autorizuar (IEKA), pritshmëritë janë për vendim pozitiv kundrejt kërkesës për shfuqizimin e ligjit.

Milo thekson se parashikimet e tij mbështeten te paqartësia e shfaqur te përfaqësuesit e institucioneve shtetërore për zbatimin e ligjit dhe mungesa e analizës për efektet e vendosjes së taksimit progresiv te profesionet e lira, kur bizneset e tjera do të vijojnë me zero taksim edhe 6 vjet.

“Si në çdo çështje që shqyrtohet nga Gjykata Kushtetuese, kjo e fundit ka një pavarësi të gjerë në vendimmarrjen e saj, e cila sigurisht nuk mund të pararendet. Gjithsesi, nga seanca maratonë ditën e martë, mund të nxjerrim disa konkluzione, të cilat mund të na orientojnë për vendimin e pritshëm.

Së pari, duhet të theksojmë që u kuptua nga pyetjet që bënë se kryetarja dhe anëtarët e gjykatës kishin kuptuar qartë problematikat e ngritura dhe parimet kushtetuese, të cilat pretendohet se janë shkelur. Ky element i rrit pritshmëritë për një vendim të favorshëm për kërkuesit.

Së dyti, dhe në vazhdim të sa më lart, rezultoi mjaft qartë nga prapësimet, por edhe nga përgjigjet që ju dhanë pyetjeve, se Këshilli i Ministrave dhe Kuvendi i Shqipërisë, nuk kishin bërë një analizë të mirëfilltë përpara se të projektonin diferencimet në taksim dhe se nuk kishin ndjekur siç duhet të gjithë rrugëtimin ligjor dhe procedural të kërkuar nga kuadri ligjor.

Si rrjedhim, pritshmëritë për një vendim pozitiv sigurisht që janë rritur, por mbetemi në nivelin e supozimeve pasi nuk ndodh rrallë në sistemin gjyqësor shqiptar që këto pritshmëri rrëzohen kur shpallet vendimi”.

Avokatë të tjerë anëtarë të Dhomës së Avokatisë nuk presin që vendimmarrja e Gjykatës Kushtetuese të jetë në favor të profesioneve të lira, nisur nga ato të mëparshme të Gjykatës së krijuar pas procesit të vetingut.

Ata sollën në vëmendje procesin gjyqësor për hartën e re gjyqësore, ku Gjykata Kushtetuese rrëzoi me shumicë votash padinë e Dhomës së Avokatisë dhe Komitetit të Helsinkit, duke arsyetuar se efektet e kësaj të fundit nuk cenonin parimin e proporcionalitetit.

Harta e re gjyqësore u kundërshtua nga avokatët, pasi rishpërndarja e gjykatave, rriste kostot e qytetarëve për të ndjekur çështjet gjyqësore, i privonte ata nga e drejta për akses në drejtësi. Njëkohësisht, ndryshimet dëmtonin profesionin e avokatit.

Pse Gjykata Kushtetuese nuk e pezulloi zbatimin e ligjit deri në vendimmarrjen e plotë?

Në seancën maratonë të 18 qershorit, trupa gjykuese mori në shqyrtim së bashku tri paditë e depozituara prej Grupit Parlamentar të PD-së, Dhomës së Avokatisë, IKM-së dhe IEKA-s.

Para marrjes së vendimit përfundimtar për lënien në fuqi apo shfuqizimin e ligjit, me shumicë votash, Gjykata Kushtetuese vendosi të rrëzojë kërkesën për pezullim, me argumentin se çështja do të trajtohet me përparësi.

“Gjykata vendosi me shumicë votash të rrëzojë kërkesën për pezullim, duke marrë në konsideratë që procesi është duke u gjykuar me përparësi”, pohoi kryetarja e Gjykatës Kushtetuese, Holta Zaçaj.

Pra ligji i ri do të vijojë të zbatohet deri sa gjykata të shprehet në tërësi për të. Gjykatësja Zaçaj u la kohë palëve që deri më datën 21 qershor të sjellin prova të reja, përgjigjet për pyetjet që u administruan në seancë dhe parashtrimet, ndërsa lajmëroi se konkluzionet përfundimtare do të jepen në seancën e datës 25 qershor.

Juristi Aigest Milo tha për “Monitor” se rrëzimi i kërkesës për pezullimin e ligjit nuk mund të konsiderohet vendimmarrje negative, duke marrë parasysh afatet e shqyrtimit të çështjes.

“Çështja po shqyrtohet me përparësi nga Gjykata Kushtetuese. Koha e marrjes së vendimit është e shpejtë.

Vendimi për shfuqizimin ose lënien në fuqi të ligjit pritet të merret më 25 qershor, kur u përcaktua edhe paraqitja e konkluzioneve përfundimtare. Për këtë arsye, Gjykata Kushtetuese rrëzoi kërkesën për pezullimin e ligjit”.

Për avokatin Klodian Gjermeni, rrëzimi i kërkesës për pezullim, jo vetëm që i ka vënë në vështirësi bizneset e profesioneve të lira, pasi brenda datës 30 qershor do të duhet të paguajnë tatimin mbi fitimin në bazë të përllogaritjes së bërë nga drejtoritë rajonale të tatimeve.

“Kjo do t’i vërë në vështirësi të mëdha profesionet e lira, pasi po e parapaguajnë këtë taksë në bazë të xhiros vjetore të deklaruar për 2023”.

Avokati Gjermeni argumenton se, edhe në nëse do të merret vendimi për shfuqizimin e tatimit, kohëzgjatja për zbatimin e tij, pas publikimit në Fletoren Zyrtare, sërish do të rëndojë me pagesën e taksës profesionet e lira.

Në të kundërt, nëse Kushtetuesja vendos mosshfuqizimin e ligjit, Gjermeni parashikon se me kryerjen e parapagimit të kësteve të tatimit, do të rriten automatikisht kostot e faturimit mbi konsumatorin.

“Mbi tarifën e shërbimit që i ofrohet konsumatorit do të shtohet direkt edhe 15% e taksës”, u shpreh ai./ Monitor


Lini një Përgjigje

Adresa juaj email s’do të bëhet publike. Fushat e domosdoshme janë shënuar me një *